دکتر علی ربیعی در نشست «گفت‌وگوی فرهنگ و جامعه» مطرح کرد؛
قطبی‌شدن جامعه، مهم‌ترین تهدید انسجام اجتماعی است
به گزارش روابط عمومی ستاد هماهنگی کانون‌های فرهنگی هنری مساجد از استان اصفهان، چهارمین نشست از سلسله نشست‌های «گفت‌وگوی فرهنگ و جامعه» با موضوع «انسجام اجتماعی» و با حضور دکتر علی ربیعی، دستیار رئیس‌جمهور در امور اجتماعی و رئیس انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، دکتر علی قنبری و دکتر محسن گودرزی، اعضای هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه اصفهان، و جمعی از اندیشمندان و فعالان فرهنگی و اجتماعی در محل ستاد استان برگزار شد.
در این گردهمایی علمی، ابعاد مختلف انسجام اجتماعی، عوامل تقویت همبستگی و پیوندهای اجتماعی و نقش نهادهای علمی، فرهنگی و اجتماعی در کاهش شکاف‌های جامعه مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
دکتر علی ربیعی در این نشست با تأکید بر ضرورت گسترش ارتباط میان دانشگاه‌ها و نهادهای سیاست‌گذار اظهار کرد: علوم اجتماعی نباید صرفاً به ترویج دانش، نقد و شالوده‌شکنی محدود شود؛ بلکه باید در مرحله شناخت مسائل و ارائه راه‌حل نیز نقش‌آفرینی کند.
وی با اشاره به برخی موانع ارتباط میان دانشگاه و نظام سیاست‌گذاری افزود: از یک سو، نوعی مقاومت در برابر بهره‌گیری از ظرفیت علوم انسانی و اجتماعی در فرایندهای تصمیم‌گیری وجود دارد و از سوی دیگر، همکاری با نهادهای سیاست‌گذار گاهی با برچسب‌زنی به پژوهشگران و اندیشمندان همراه می‌شود؛ درحالی‌که عبور از این موانع برای حل مسائل جامعه ضروری است.
دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور همچنین بر ضرورت توجه به ارزیابی تأثیرات اجتماعی تصمیمات پیش از اجرای آن‌ها تأکید کرد و گفت: به‌جای آنکه پس از اتخاذ تصمیم، صرفاً به تدوین پیوست‌های فرهنگی و اجتماعی بپردازیم، باید پیامدهای اجتماعی تصمیمات را از ابتدا بررسی کنیم تا آثار احتمالی آن‌ها بر زندگی مردم و مناسبات اجتماعی مشخص شود.
ربیعی با اشاره به اهمیت نهادهای میانجی در تقویت انسجام اجتماعی، فقدان ارتباط مؤثر میان جامعه و ساخت قدرت را از مسائل مهم کشور دانست و بر ضرورت تقویت نهادهای مدنی و ظرفیت‌های واسط تأکید کرد.
وی در این زمینه اظهار کرد: یکی از مشکلات موجود، شکل‌نگرفتن نهادهای میانجی قدرتمندی است که بتوانند میان جامعه و ساخت قدرت ارتباط برقرار کنند. تقویت این نهادها می‌تواند به کاهش شکاف‌ها، افزایش گفت‌وگو و ایجاد زمینه‌های مناسب‌تر برای تفاهم اجتماعی کمک کند.
وی همچنین نقش دانشگاه‌ها و به‌ویژه علوم اجتماعی را در ایفای این کارکرد میانجی مهم دانست و بر لزوم نزدیک‌ترشدن فعالیت‌های علمی به فرایندهای سیاست‌گذاری تأکید کرد.
رئیس انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، قطبی‌شدن جامعه را از مهم‌ترین عوامل تهدیدکننده انسجام اجتماعی برشمرد و با اشاره به ضرورت شناخت دقیق شکاف‌های اجتماعی گفت: برای تقویت انسجام، ابتدا باید درک مشترکی از مسائل اجتماعی و تحولات جامعه به دست آوریم تا بتوانیم سیاست‌گذاری‌ها را متناسب با واقعیت‌های اجتماعی سامان دهیم.
وی با تفکیک مفهوم فرسایش اجتماعی از فروپاشی اجتماعی، تصریح کرد که توصیف وضعیت جامعه با تعابیر تند و کلی، لزوماً به شناخت دقیق مسائل کمک نمی‌کند؛ بلکه باید نشانه‌های فرسایش اجتماعی، انتظارات عمومی و زمینه‌های شکل‌گیری شکاف‌ها به‌صورت علمی بررسی شوند.
ربیعی همچنین بر ضرورت توجه به وضعیت ذهنی و ادراکی جامعه تأکید کرد و شناخت نگرش‌ها، انتظارات و برداشت‌های مردم از شرایط موجود را برای تحلیل مسائل اجتماعی و طراحی راهکارهای مؤثر ضروری دانست.
دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور در بخش دیگری از سخنان خود، تغییر مرجعیت رسانه‌ای و کاهش نقش رسانه‌های رسمی در شکل‌دهی به برداشت‌های عمومی را از موضوعات مهم در بررسی وضعیت اجتماعی کشور عنوان کرد.
وی با تأکید بر اهمیت شناخت منابع دریافت اطلاعات از سوی مردم، اظهار داشت که سیاست‌گذاری در حوزه ارتباطات و رسانه نباید صرفاً به صدور دستورالعمل‌ها و محدودیت‌ها خلاصه شود؛ بلکه باید زمینه تقویت ارتباط با جامعه، افزایش اعتماد عمومی و شکل‌گیری گفت‌وگوی مؤثر را فراهم کند.
ربیعی همچنین اعتماد اجتماعی را یکی از مؤلفه‌های اساسی انسجام دانست و بر ضرورت توجه هم‌زمان به اعتماد میان افراد، اعتماد به دیگران و اعتماد به نهادها تأکید کرد.