ترویج آگاهی در بستر ارتباطاتِ منسجم؛ تمرکز فعالیت‌های کانونهای مساجد باشد
به گزارش روابط عمومی ستاد هماهنگی کانونهای فرهنگی هنری مساجد کشور: نخستین روز از گردهمایی دو روزه کانونهای راهبر صبح امروز پنج‌شنبه ۲۷ آذرماه در سالن اجتماعات ساختمان شهید بهشتی ستاد هماهنگی کانونهای فرهنگی هنری مساجد کشور برگزار شد.
بر پایه این گزارش: در بخش عصرگاهی روز نخست این گردهمایی؛ «بهمن مشکینی» معاون پژوهش، آموزش و برنامه‌ریزی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره) در قالب یک کارگاه آموزشی به عنوان مدرس؛ به ارایه مباحث مورد نظر خود در عرصه شبکه سازی پرداخت.
وی در ابتدای مباحث خود به بخشی از کتاب «جامعه و تاریخ» تالیف شهید مطهری اشاره کرد و گفت: ایشان در این اثر می‌نویسد: ترکیب جامعه، ترکیبی حقیقی است و تاثیر و تاثیرات افراد بر یکدیگر و روابط علی و معلولی آن روح جمعی و هویت جمعی جدید به وجود می آورد؛ آن شهید می‌نویسد: (قول به ترکیب حقیقی و در عین حال خارجی جامعه است، به گونه ای که افراد انسان پس از کنش های متقابل و فعل و انفعالاتی که در رفتار و اعمال آنان ایجاد می شود، استعداد پذیرش صورت جدیدی را پیدا می کنند و پس از اتحاد با آن صورت، وجود جدیدی که حاصل آن، ترکیبی حقیقی به نام جامعه است متولد می شود. آن صورت جدید، گرچه در اجسام و ابعاد جسمانی افراد اثر می گذارد، ولیکن مانند صور عنصری معدنی و یا نباتی در افق جسم و بدن با ماده قبلی پیوند و اتحاد پیدا نمی کند، بلکه در افق جان و روح افراد با آنان متحد می شود).
معاون پژوهش، آموزش و برنامه‌ریزی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره) با اشاره به بخشی دیگر از کتاب «جامعه و تاریخ» شهید مطهری تصریح کرد: آن شهید درباره ترکیب افراد با صورت جدیدی که جامعه را می‌سازد چنین نگاشته است: «همچنان که عناصر مادی در اثر و تاثیر و تاثر با یکدیگر زمینه پیدایش یک پدیده جدید را فراهم می نمایند و به اصطلاح فلاسفه، اجزای ماده پس از فعل و انفعال و کسر و انکسار در یکدیگر و از یکدیگر، استعداد صورت جدیدی می یابند و به این ترتیب مرکب جدیدی حادث می شود و اجزا با هویتی تازه به هستی خود ادامه می دهند، افراد انسان که هرکدام با سرمایه ای فطری و سرمایه اکتسابی از طبیعت وارد زندگی اجتماعی می شوند، روحا در یکدیگر ادغام می شوند و هویت روحی جدیدی - که از آن به روح جمعی تعبیر می شود - می یابند. این ترکیب خود یک نوع ترکیب طبیعی مخصوص به خود است که برای آن شبیه و نظیری نمی توان یافت ... در ترکیب جامعه و فرد، ترکیب ترکیب واقعی است، زیرا تاثیر و تاثر و فعل و انفعالی واقعی رخ می دهد و اجزای مرکب که همان افراد اجتماعند، هویت و صورت جدیدی می یابند، اما به هیچ وجه کثرت تبدیل به وحدت نمی شود».
مشکینی گفت: این عبارات شهید مطهری از آیه ۲۰۰ سوره «آل عمران» منبعث می‌شود؛ خداوند در این آیه می‌فرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَصَابِرُوا وَرَابِطُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ» (ای اهل ایمان! [در برابر حوادث] شکیبایی کنید، و دیگران را هم به شکیبایی وادارید، و با یکدیگر [چه در حال آسایش چه در بلا و گرفتاری] پیوند و ارتباط برقرار کنید و از خدا پروا نمایید تا رستگار شوید)؛ اگر به خوبی به مفهوم این آیه توجه داشته باشیم اساسا تفکر بر اساس روح جمعی جامعه ایجاد می‌شود، در دین ما همواره بر رویکرد جمعی تاکید شده و حتی عبادات ما نیز بر جماعت تاکید شده است.
معاون پژوهش، آموزش و برنامه‌ریزی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) افزود: همچنین برگزاری جلسات که از دل آن مشورت و نظرخواهی از سایرین استخراج می‌شود از مواردی است که در دین اسلام بر آن تاکید فراوان شده است.
وی ادامه داد: اما از این مقطع بحث، به فعالیت‌های کانونهای مساجد می‌رسیم؛ در واقع کانون‌ها از آغاز در مساجد حضور داشتند اما تحت عنوان و نام فرهنگی هنری نبودند، بلکه بچه مسلمان‌ها در مساجد کانون راه می انداختند قبل از اینکه ستادی با محوریت این کانون‌ها شکل بگیرد، این کانون‌ها در واقع کانون انقلابی و دینی هستند و رسالت ما در کانون‌ها رسالتی است که سوار بر خروجی کار و فعالیتها است.
مشکینی گفت: رویکردی که از دهه اول انقلاب اسلامی از جامعه ما رخت بر بست و اتفاقا همان مسأله از عوامل پیروزی نهضت امام خمینی (ره) بود؛ کار جمعی و تشکیلاتی بود، در نتیحه امروز باید در این مسیر حرکت کنیم.
معاون پژوهش، آموزش و برنامه‌ریزی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) تصریح کرد: مغز تشکل، کار تشکیلاتی است؛ کار تیمی برای رسیدن به اهداف مشترک نیازمند چند مولفه است، نخست اینکه مبتنی بر خرد جمعی باشد.
وی افزود: در کار تشکیلاتی، جمع باید تکثیر شود، باکری‌ها و همت‌ها؛ همه و همه از دل کار تشکیلاتی به ثمر رسیدند، اگر امروز جامعه ما با مشکلات مختلفی مواجه است علت آن به عدم توجه به کار جمعی و تشکیلاتی بازمی‌گردد؛ امام خمینی(ره) در تقدیم کتاب «آداب‌لصلوة» خطاب به فرزندشان حاج احمدآقا می‌نویسند: «پسرم! ما که عاجز از شکر او و نعمت‌های بی‌منتهای اوییم، پس چه بهتر که از خدمت به بندگان او غفلت نکنیم که خدمت به آنان خدمت به حق است؛ چه که همه از اویند».
مشکینی با بیان اینکه کل مبارزه امام خمینی(ره) در راستای ارائه آگاهی به جامعه بود چنانکه هدف انبیا بر همین اساس شکل گرفت، تصریح کرد: اساسا کار فرهنگی و در حیطه بحث ما در گستره کانونهای مساجد؛ آگاهی دادن در بستر ارتباطات منسجم است که همین رویکرد نیز منجر به کنش می‌شود.
وی ادامه داد: علم، آگاهی و معرفت منجر به ایمان و گرایشات و رفتار و کنش و عمل می‌شود، ما بر خلاف جریان مسیحی که صرفا احساسات و عواطف را محور می‌داند، ایمان را بین علم و عمل می دانیم .
مشکینی گفت: از خدمت به مردم است که دامنه ارتباطات اجتماعی گسترش می‌یابد، ذیل این نکته است که اجازه می‌دهیم که افراد جدید رشد کنند و بالا بیایند.
معاون پژوهش، آموزش و برنامه‌ریزی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) در بخش دیگری از مباحث خود افزود: روابط خوشه‌ای بر اساس سلول های جمعی به معنای کار تشکیلاتی است، تولید اگر در فرآیند کار تشکیلاتی محقق شد اثرگذار خواهد بود؛ در جنگ روایتها اگر تولید داشته باشیم شاهد اثرگذاری خواهیم بود؛ پس باید شبکه سازماندهی شده دینی و انقلابی داشته باشیم.
مشکینی تصریح کرد: کار تشکیلاتی برای قوام داشتن نیازمند یک سری اصول و ویژگی‌ها است؛ یکی از این اصول نظم است؛ هر چه قدر از نظم فاصله گرفتیم در واقع از توحید دور شده ایم؛ دومین ویژگی انضباط این به معنای قانون پذیری است، سومین خصیصه «نقد درون تشکیلاتی»؛ چهارمین ویژگی «استمرار فعالیتها»؛ پنجمین اصل و خصیصه در کار تشکیلاتی «استحکام»؛ ششمین ویژگی «پیوستگی»؛ هفتمین ویژگی «خودسازی جمعی» و هشتمین خصیصه «پوشش جمعی» به معنای همپوشانی است.
وی گفت: بنابراین کار تشکیلاتی بر اساس این هشت اصل قوام پیدا می‌کند؛ نباید فعالیتها را شروع کرده و تمام نشده رها کنیم؛ جامعه رها؛ جامعه‌ای است که افراد آن مداخلات صمیمی با یکدیگر ندارند؛ جامعه‌ای است که در آن مشارکت اجتماعی و فرهنگی وجود ندارد.
مشکینی افزود: باید با فرهنگ و سنت‌های رایج میان مردم حکیمانه برخورد کرد؛ زمانی که بتوانیم در ارتباطات اجتماعی نفوذ کنیم یعنی بینشی را اصلاح کنیم یا به وجود بیاوریم یا کنشی را اصلاح کنیم، این رویکرد در واقع تبدیل به کار فرهنگی و نفوذ جریان دین و معرفت می‌شود؛ امام خمینی (ره) سه هدف تعیین کرد که شامل ساقط کردن پهلوی، استقرار نظام امت و امام، پرچم را به دست صاحب دادن بود؛ اگر ما هم بخواهیم به این هدف برسیم باید روح جمعی و تفکر جمعی را در جامعه انسجام بخشیم یعنی همان مولفه های که شهید مطهری بر آن تاکید داشت، بنابراین جامعه منتظر، جامعه منسجم با معرفت دینی است نَه صرفا احساسات دینی؛ معرفت اگر به عمل بیانجامد به نتیجه می‌رسد.